Scroll wat naar beneden om de video te bekijken waarnaar in het artikel verwezen wordt.

Dhr. Jean-Luc Denys, auteur van het boek ‘Gent ’40-’45: drie broers bij het verzet (uitgegeven bij Skribis 2022) kreeg het filmfragment van een dame met de familienaam Cruyt. Dat was ook de familienaam van een notarissengeslacht dat gevestigd was in de Brouwerijstraat een zijstraat van de Hoogstraat.

Het filmfragment is, gezien de Poolse aanwezigheid, van begin september 1944. De Poolse troepen kwamen officieel in de stad op 11 september maar hun aanwezigheid volgde al snel na de gevechten in Aalter met de mislukte oversteek van het kanaal Gent-Brugge-Oostende op 9 september 1944, gevolgd door de oversteek van het Schipdonkkanaal in Nevele op 10 september 1944.

Op de verschillende sequenties zijn de volgende zaken te zien:

• Op de eerste beelden is duidelijk de Sint-Michielsstraat te herkennen met de Poel op de achtergrond. De Poolse colonne kwam vanuit de Hoogstraat de stad ingereden.
• Er volgt een nogal donkere sequentie van een geüniformeerd man die met een vrouw aan het praten is.
• Er rijden enkele vrachtwagens met geschut voorbij. Het is niet duidelijk waar dit is.
• Een grote groep mensen begeleid door gewapende mannen trekt voorbij. Het lijk dat ze op weg zijn naar een gebouw waarop de letters AUWEGHEM te lezen staan. Was dit een café?
• Generaal Stanisław Maczek komt heel duidelijk herkenbaar in beeld. Hij is al wandelend met een jonge vrouw in gesprek eveneens in de Sint-Michielsstraat.
• Er volgen enkele sequenties met een Amerikaanse soldaat. Het insigne met een gestileerd eikenblad op zijn uniformvest doet vermoeden dat hij een majoor of een luitenant-kolonel was. Daarbij is ook de jonge vrouw die met generaal Maczek in gesprek was, te zien samen met wat waarschijnlijk familieleden zijn. Gaat het hier om leden van de familie Cruyt?
• Het laatste stukje toont een formatie Poolse soldaten met paradehandschoenen en stengun voor de borst. Ze zijn te herkennen aan de bijzondere helm, de World War II Polish Helmet Steel Royal Armoured Corps. Deze Poolse troepen behoren zeer vermoedelijk bij de colonne Majewski die vanuit Drongen naar Gent reed. Na hun bevoorrading rukten ze op naar de Dampoort en via Gentbrugge en Sint-Amandsberg langs de Antwerpse Steenweg trokken ze verder naar het noorden om de rechteroever van het kanaal Gent-Terneuzen te zuiveren van Duitse verzetsnesten. In Axel leverden ze dan nog zwaar slag tegen terugtrekkende Duitse troepen. Deze ‘Battle of the Scheldt’ was van duidelijk belang in het kader van de vrijmaking van de Scheldemonding.